ยกตัวอย่างเรื่องจริงเรื่องหนึ่ง คือในสมัยก่อน คนชอบถวายหมากและบุหรี่กับพระ อยู่มาวันหนึ่ง มีคุณหมอท่านหนึ่งเข้าไปกราบท่านอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ ที่ภูทอก แล้วอธิบายให้ท่านเข้าใจโทษของบุหรี่ในแง่การแพทย์ พออธิบายจบ ท่านอาจารย์ก็ร้องสั่งพระเณรทันทีว่า หมอเขาบอกว่าบุหรี่มีโทษ ต่อไปนี้ให้พระเณรทุกองค์เลิกสูบบุหรี่เด็ดขาด แล้วท่านก็บอกกับหมอว่า พระเณรนั้นเป็นผู้มุ่งขัดเกลาตนเอง สิ่งใดรู้ว่าไม่ดี ก็สามารถเลิกละได้โดยง่าย (เพราะจิตไม่กระวนกระวายถึงสิ่งที่ไม่ดีนั้น) องค์ท่านเองก็เลิก แล้วไม่มีใครเห็นท่านหงุดหงิดกระวนกระวายอะไรเลย

สำหรับหมากนั้น คนโบราณไม่ได้ถือว่าเป็นของเสพติด แต่ถือเป็นเครื่องมือหนึ่งในการเข้าสังคม แขกมาบ้านก็ต้อนรับกันด้วยหมาก กระทั่งพานหมากก็เป็นเครื่องประกอบอิสริยยศของพระราชวงศ์และขุนนาง พระแต่ก่อนไปบ้านโยม โยมก็ต้อนรับด้วยหมากตามมารยาทสังคม จนเป็นธรรมเนียมสืบมาครับ เพิ่งจะมารังเกียจหมากว่าไม่ดีก็สมัยจอมพล ป.นี่เอง พระผู้เฒ่าท่านจึงไม่ทราบว่าไม่ดีอย่างไร มีท่านก็ฉัน ไม่มีก็ไม่ฉัน เท่านั้นเอง

เรากำลังเอาค่านิยมยุคหนึ่ง ไปประเมินคนอีกยุคหนึ่งหรือเปล่าครับ